Poradnik

Jak czytać etykiety na keto

Najczęstszy błąd przy etykietach to odejmowanie błonnika od węglowodanów. W Unii Europejskiej ktoś zrobił to już za Ciebie.

W skrócie
  • Na etykietach w UE pozycja „węglowodany” nie obejmuje błonnika. Nie odejmuj go drugi raz, bo zaniżysz wynik.
  • Poliole (np. erytrytol, maltitol) są wliczone w węglowodany. Erytrytol możesz odjąć, maltitolu raczej nie.
  • Na produktach z USA jest odwrotnie: „Total Carbohydrate” zawiera błonnik i trzeba go odjąć.
  • „Bez cukrów” oznacza najwyżej 0,5 g cukrów w 100 g, ale nic nie mówi o skrobi. Napis „keto” nie ma żadnej definicji prawnej.

Węglowodany na polskiej etykiecie to już „netto”

W diecie keto liczy się węglowodany netto, czyli te, które organizm trawi i zamienia na glukozę. Błonnik się nie liczy, bo przechodzi przez jelita bez podnoszenia cukru. W wielu poradnikach, głównie tłumaczonych z angielskiego, przeczytasz, że od węglowodanów z etykiety trzeba odjąć błonnik.

Na produktach z Unii Europejskiej tego nie rób. Rozporządzenie o informacji na temat żywności definiuje węglowodany jako te, które człowiek metabolizuje, a błonnik podaje się w osobnym wierszu. Liczba przy „węglowodanach” jest więc już bez błonnika. Jeśli odejmiesz go jeszcze raz, zaniżysz wynik, czasem o połowę.

Przykład: pieczywo z etykietą „węglowodany 8 g, błonnik 12 g” ma 8 g węglowodanów netto, a nie minus 4.

Wyjątek: produkty z USA

Na amerykańskich etykietach „Total Carbohydrate” zawiera błonnik. Tam węglowodany netto to „Total Carbohydrate” minus „Dietary Fiber”. Dotyczy to na przykład suplementów i przekąsek kupowanych w sklepach internetowych z USA.

Poliole: kiedy odjąć, a kiedy nie

Poliole to słodziki takie jak erytrytol, ksylitol, maltitol i sorbitol. Na etykiecie w UE są wliczone w węglowodany. Producent może podać je osobno w wierszu „w tym alkohole wielowodorotlenowe (poliole)”. Wpływ na cukier we krwi jest różny:

  • Erytrytol: prawie się nie wchłania i nie podnosi cukru. Jeśli w składzie jest tylko erytrytol, możesz odjąć ilość polioli od węglowodanów.
  • Ksylitol: podnosi cukier słabo, ale wyraźnie. Bezpieczniej liczyć połowę jego ilości.
  • Maltitol i sorbitol: podnoszą cukier w sposób odczuwalny, maltitol mniej więcej o połowę słabiej niż cukier. Licz je w całości. Maltitol to częsty składnik tanich czekolad „bez cukru”.

Cukier pod innymi nazwami

W składzie cukier rzadko nazywa się po prostu cukrem. Szukaj też tych nazw:

  • syrop glukozowy, glukozowo-fruktozowy, kukurydziany, ryżowy,
  • dekstroza, glukoza, fruktoza, sacharoza, maltoza, laktoza,
  • maltodekstryna, czyli rozłożona skrobia, która podnosi cukier szybciej niż zwykły cukier,
  • zagęszczony sok owocowy, miód, cukier kokosowy, syrop z agawy, melasa.

Składniki wymienia się od tego, którego jest najwięcej. Jeśli któryś z tej listy, mąka pszenna albo skrobia jest w pierwszej trójce, produkt raczej nie pasuje do keto, cokolwiek piszą na froncie.

Co naprawdę znaczą napisy na opakowaniu

  • „Bez cukrów”: najwyżej 0,5 g cukrów w 100 g. To definicja prawna, ale dotyczy tylko cukrów. Produkt może mieć 60 g skrobi.
  • „Bez dodatku cukrów”: producent nie dodał cukru, ale cukry naturalnie obecne, na przykład z owoców, zostają.
  • „O obniżonej zawartości cukrów”: co najmniej 30% mniej cukru niż w podobnym produkcie. Nadal może być go dużo.
  • „Keto”, „low carb”: brak definicji prawnej. Producent może tak napisać na czymkolwiek.

Szybka kontrola w sklepie

  1. Odwróć opakowanie i spójrz na wiersz „węglowodany” na 100 g.
  2. Jeśli jest wiersz „poliole” i w składzie jest erytrytol, odejmij go.
  3. Przelicz na porcję, którą naprawdę zjesz, a nie tę z opakowania.
  4. Rzuć okiem na pierwsze trzy składniki.

Wartości dla produktów bez etykiety, takich jak warzywa, mięso czy owoce, sprawdzisz w tabeli produktów. Też są podane jako węglowodany netto.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani dietetyka. Przy chorobach przewlekłych, w ciąży i przy przyjmowaniu leków zmiany w diecie omów najpierw z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Na produktach z Unii Europejskiej nie. Tu „węglowodany” to już węglowodany bez błonnika, który jest podany osobno. Odejmować trzeba tylko na etykietach amerykańskich, gdzie „Total Carbohydrate” zawiera błonnik.

Na etykiecie w UE jest wliczony w węglowodany, ale prawie się nie wchłania i nie podnosi cukru. Jeśli producent podaje osobno „poliole” i jest to erytrytol, możesz odjąć tę ilość od węglowodanów.

Że producent nie dodał cukru ani składników dodawanych dla słodkości. Produkt może jednak zawierać cukry naturalnie, na przykład z owoców albo mleka, i dużo skrobi.

Źródła

  1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności Dziennik Urzędowy UE L 304, 2011 (załącznik I: definicja węglowodanów i błonnika).
  2. Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności Dziennik Urzędowy UE L 404, 2006 (załącznik: „bez cukrów”, „bez dodatku cukrów”).
  3. Livesey G. Health potential of polyols as sugar replacers, with emphasis on low glycaemic properties. Nutrition Research Reviews, 2003; 16(2): 163–191.