Poradnik

Plateau na keto: dlaczego waga stoi i co zrobić

Pierwsze kilogramy lecą szybko, potem wszystko zwalnia, a w końcu waga staje. Prawie każdy przez to przechodzi i zwykle da się ustalić dlaczego.

W skrócie
  • Po schudnięciu zapotrzebowanie spada. Ta sama ilość jedzenia, która była deficytem przy wyższej wadze, może być już utrzymaniem.
  • Woda potrafi maskować utratę tłuszczu nawet przez dwa tygodnie. Patrz na trend i obwód talii, nie na pojedynczy pomiar.
  • Zanim zmienisz dietę, przez tydzień zważ i zapisz wszystko, co jesz.

W pierwszych tygodniach keto waga spada szybko, w dużej części przez utratę wody razem z glikogenem. Potem tempo naturalnie zwalnia do pół kilograma, kilograma tygodniowo, a w pewnym momencie waga potrafi stanąć. Zanim cokolwiek zmienisz, sprawdź po kolei te przyczyny.

1. Ważysz mniej, więc potrzebujesz mniej

To najczęstsza przyczyna i najmniej tajemnicza. Mniejsze ciało zużywa mniej energii, zarówno w spoczynku, jak i przy ruchu. Osoba, która schudła 10 kg, potrzebuje zwykle około 150–250 kcal dziennie mniej niż na starcie. Jeśli je tyle samo co na początku, deficyt po prostu się skończył.

Co zrobić

Wpisz aktualną wagę do kalkulatora kalorii i porównaj wynik z tym, co jesz dziś. Różnica często tłumaczy całe plateau.

2. Porcje urosły po cichu

Po kilku tygodniach diety przestajesz ważyć jedzenie, bo „już wiesz”. Plaster sera więcej, łyżka oliwy zamiast pół, garść orzechów przy komputerze. W badaniach ludzie zaniżają swoje jedzenie nawet o kilkadziesiąt procent, nie celowo, tylko dlatego, że porcje trudno ocenić. Przez tydzień wróć do wagi kuchennej i zapisuj wszystko w dzienniku kalorii.

3. Waga pokazuje wodę, a nie tłuszcz

Słony obiad, cykl miesiączkowy, nowy trening siłowy albo gorsza noc potrafią zatrzymać w ciele 1–2 kg wody na kilka dni. U kobiet przed miesiączką waga często stoi albo rośnie, a spada kilka dni później. Jeśli obwód talii się zmniejsza, a spodnie są luźniejsze, tłuszcz schodzi, nawet gdy waga stoi.

Waż się codziennie o tej samej porze, najlepiej rano po toalecie, i patrz na średnią z tygodnia. Pomoże w tym śledzenie wagi, które pokazuje trend zamiast pojedynczych pomiarów.

4. Deficyt jest za duży za długo

Przy bardzo dużym deficycie organizm zaczyna oszczędzać energię w sposób, którego nie widać: mniej chodzisz, mniej się wiercisz, szybciej się męczysz. Rośnie też głód. U części osób pomaga przerwa: tydzień lub dwa jedzenia na poziomie zapotrzebowania, a potem powrót do deficytu. W badaniu MATADOR taka strategia dała lepsze efekty niż ciągła dieta.

5. Mało snu, dużo stresu

Po krótkiej nocy rośnie apetyt i spada ochota do ruchu. Efekt jest pośredni, przez jedzenie i aktywność, ale realny. Jeśli od tygodni śpisz po 5–6 godzin, zacznij od snu.

6. Węglowodany wkradły się z powrotem

Po kilku tygodniach łatwo o „trochę” więcej: owoce, keto słodycze, sosy. Keto nie jest warunkiem chudnięcia, ale jeśli limit 20–30 g rozmył się do 60–80 g, głód i ochota na słodkie zwykle wracają. Sprawdź dziennik z ostatnich dni i, jeśli chcesz, zmierz ketony.

Kiedy to coś więcej

Jeśli waga stoi ponad dwa miesiące mimo sprawdzonego deficytu, a do tego pojawia się zmęczenie, marznięcie, wypadanie włosów albo zaburzenia miesiączki, zrób badania. Niedoczynność tarczycy, niektóre leki (np. przeciwdepresyjne, sterydy) i zmiany hormonalne potrafią utrudniać chudnięcie niezależnie od diety.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani dietetyka. Przy chorobach przewlekłych, w ciąży i przy przyjmowaniu leków zmiany w diecie omów najpierw z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Gdy średnia waga z tygodnia nie spada przez 3–4 tygodnie z rzędu, a obwody też stoją. Tydzień czy dwa bez spadku to zwykle wahania wody.

U części osób tak. W badaniu MATADOR mężczyźni, którzy co dwa tygodnie robili dwutygodniową przerwę na jedzenie na poziomie zapotrzebowania, schudli więcej niż ci na ciągłej diecie. Przerwa to jedzenie na poziomie utrzymania, a nie powrót do słodyczy.

Źródła

  1. Hall KD, Guo J. Obesity Energetics: Body Weight Regulation and the Effects of Diet Composition. Gastroenterology, 2017; 152(7): 1718–1727.
  2. Lichtman SW, Pisarska K, Berman ER i in. Discrepancy between self-reported and actual caloric intake and exercise in obese subjects. New England Journal of Medicine, 1992; 327(27): 1893–1898.
  3. Byrne NM, Sainsbury A, King NA, Hills AP, Wood RE. Intermittent energy restriction improves weight loss efficiency in obese men: the MATADOR study. International Journal of Obesity, 2018; 42(2): 129–138.