Sport

Keto a sport i trening

W spokojnym wysiłku wytrzymałościowym organizm po adaptacji świetnie radzi sobie na tłuszczu. W sprincie i ciężkich interwałach keto zawsze będzie trochę pod górkę.

W skrócie
  • Pierwsze 2–4 tygodnie to spadek formy. Nie zaczynaj keto przed zawodami.
  • Po adaptacji wysiłek o umiarkowanej intensywności idzie zwykle normalnie. Intensywny, oparty na glikogenie, bywa słabszy.
  • Przy treningu siłowym białko ok. 1,6 g na kg masy ciała wystarcza większości osób. Więcej nie szkodzi, ale rzadko pomaga.

Mięśnie mają dwa główne paliwa: tłuszcz i glukozę zmagazynowaną jako glikogen. Tłuszczu nawet szczupła osoba ma zapas na wiele dni wysiłku, ale spala się go wolniej. Glikogenu jest mało, za to daje energię szybko. Im intensywniejszy wysiłek, tym bardziej mięśnie polegają na glikogenie. Z tego wynika prawie wszystko, co warto wiedzieć o keto i sporcie.

Pierwsze tygodnie: będzie gorzej

Na początku keto zapas glikogenu spada, a mięśnie nie potrafią jeszcze sprawnie spalać tłuszczu. Do tego dochodzi utrata wody i sodu. Efekt: ciężkie nogi, szybsza zadyszka, słabsze serie. To normalne i przejściowe. W tym czasie zmniejsz intensywność, dbaj o sól i nie oceniaj diety po treningach z pierwszych dwóch tygodni.

Wytrzymałość: po adaptacji zwykle dobrze

Już w latach 80. wytrenowani kolarze po czterech tygodniach keto jechali na umiarkowanej intensywności tak samo długo jak przed dietą. U biegaczy ultra, którzy byli na keto od miesięcy, spalanie tłuszczu w trakcie biegu było dwa razy większe niż u biegaczy jedzących dużo węglowodanów. Na długich, spokojnych dystansach keto może więc działać dobrze.

Intensywność: tu keto przegrywa

Najlepiej zaprojektowane badanie na sportowcach wyczynowych dotyczyło chodziarzy światowej klasy. Po 3,5 tygodnia keto spalali dużo tłuszczu, ale ten sam wysiłek kosztował ich więcej tlenu, a wyniki na 10 km się nie poprawiły, choć w grupach na węglowodanach poprawiły się po tym samym treningu. Przy wysiłku blisko maksimum organizm potrzebuje glukozy, bo spalanie tłuszczu wymaga więcej tlenu na tę samą ilość energii.

Który sport jak znosi keto

  • Spokojne bieganie, rower, marsze, turystyka: najlepiej. Po adaptacji większość osób nie zauważa różnicy albo odczuwa równiejszą energię.
  • Siłownia i trening siłowy: dobrze, jeśli białka jest dość. Siła wraca zwykle po kilku tygodniach. Przy długich seriach i krótkich przerwach bywa trudniej.
  • Crossfit, sporty walki, piłka, sprinty, interwały: najtrudniej. Tu najczęściej sprawdza się keto targetowana, czyli trochę węglowodanów przed treningiem, albo po prostu dieta z umiarkowaną ilością węglowodanów.

Białko

Przy treningu siłowym przyrosty mięśni rosną wraz z białkiem mniej więcej do 1,6 g na kilogram masy ciała dziennie. Powyżej tej ilości korzyść jest u większości osób niewielka. Dla osoby ważącej 80 kg to około 130 g białka, czyli na przykład trzy porcje mięsa lub ryby, kilka jajek i porcja twarogu. Na keto nie trzeba się bać, że białko „wybije z ketozy”. W takich ilościach tego nie robi. Swoją ilość policzysz w kalkulatorze makro.

Sól przed treningiem

Intensywny trening zwiększa utratę sodu z potem, a keto już i tak ją zwiększa. Szklanka bulionu albo woda ze szczyptą soli pół godziny przed treningiem często wystarczy, żeby zniknęło osłabienie i skurcze. Dzienne ilości policzysz w kalkulatorze elektrolitów.

Zawody i ważne treningi

Nie zaczynaj keto w okresie startowym. Jeśli chcesz spróbować, zrób to w okresie przygotowawczym, z zapasem co najmniej 6–8 tygodni do ważnych zawodów. W sportach, w których decyduje sprint albo końcowy finisz, rozważ węglowodany w dniu startu, nawet jeśli na co dzień jesz keto.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani dietetyka. Przy chorobach przewlekłych, w ciąży i przy przyjmowaniu leków zmiany w diecie omów najpierw z lekarzem.

Najczęstsze pytania

Da się, jeśli jest trening, dość białka i nie ma dużego deficytu. W badaniach przyrosty na keto bywają podobne albo nieco mniejsze niż na diecie z węglowodanami, zwłaszcza przy nadwyżce kalorii.

Spokojne bieganie tak, po adaptacji zwykle nie sprawia problemu. Przy interwałach i długich, szybkich biegach lepiej coś zjeść wcześniej, a przy zawodach rozważyć węglowodany.

Pierwsza poprawa przychodzi zwykle po 2–4 tygodniach. Pełna adaptacja w sporcie wytrzymałościowym może trwać kilka miesięcy. Etapy opisujemy w tekście o keto adaptacji.

Źródła

  1. Phinney SD, Bistrian BR, Evans WJ, Gervino E, Blackburn GL. The human metabolic response to chronic ketosis without caloric restriction: preservation of submaximal exercise capability with reduced carbohydrate oxidation. Metabolism, 1983; 32(8): 769–776.
  2. Volek JS, Freidenreich DJ, Saenz C i in. Metabolic characteristics of keto-adapted ultra-endurance runners. Metabolism, 2016; 65(3): 100–110.
  3. Burke LM, Ross ML, Garvican-Lewis LA i in. Low carbohydrate, high fat diet impairs exercise economy and negates the performance benefit from intensive training in elite race walkers. Journal of Physiology, 2017; 595(9): 2785–2807.
  4. Morton RW, Murphy KT, McKellar SR i in. A systematic review, meta-analysis and meta-regression of the effect of protein supplementation on resistance training-induced gains in muscle mass and strength in healthy adults. British Journal of Sports Medicine, 2018; 52(6): 376–384.