Odżywianie

Keto dla wegetarian: jak to ułożyć bez mięsa

Z jajkami i nabiałem keto bez mięsa jest całkiem wykonalne. Trudniej robi się na diecie wegańskiej, bo odpadają dwa najwygodniejsze źródła białka.

W skrócie
  • Podstawą białka są jajka, sery, jogurt grecki i tofu. Rośliny strączkowe mają za dużo węglowodanów, żeby jeść je w zwykłych porcjach.
  • Tłuszcz dają awokado, oliwa, masło, orzechy i nasiona.
  • Bez mięsa i ryb łatwiej o niedobór żelaza, witaminy B12 i kwasów omega-3. Warto je sprawdzać w badaniach.

Czy keto bez mięsa ma sens

Keto nie wymaga mięsa. Wymaga mało węglowodanów, dość białka i dużo tłuszczu. Wegetarianin jedzący jajka i nabiał ma do dyspozycji większość tego, czego potrzeba. Problem zaczyna się dopiero przy diecie wegańskiej. Wtedy odpadają jajka i sery, a klasyczne roślinne źródła białka, czyli fasola, soczewica i ciecierzyca, mają za dużo węglowodanów.

Skąd brać białko

  • Jajka: 13 g białka i około 1 g węglowodanów w 100 g. Najtańsze i najbardziej uniwersalne źródło.
  • Sery: feta, mozzarella, cheddar, halloumi. Białko i tłuszcz w jednym, prawie bez węglowodanów.
  • Jogurt grecki i skyr: dużo białka, ale sprawdzaj węglowodany na etykiecie, wersje smakowe mają cukier.
  • Tofu i tempeh: kostka tofu (180 g) to około 14 g białka i niecałe 3 g węglowodanów netto.
  • Serek wiejski: 11 g białka w 100 g i tylko 2 g węglowodanów.

Skąd brać tłuszcz

Tu wegetarianin nie ma żadnych ograniczeń: awokado, oliwa, masło, olej kokosowy, orzechy makadamia i włoskie, siemię lniane, nasiona chia. Orzechy łatwo jednak przejeść. Garść to 30 g i około 200 kcal, a różnice w węglowodanach między gatunkami są duże. Nerkowce mają ich kilka razy więcej niż pekan czy makadamia. Porównasz je w tabeli produktów.

Przykładowy dzień

PosiłekPropozycja
ŚniadanieOmlet ze szpinakiem i serem
ObiadKrem z brokułów z serem i garść pestek dyni
KolacjaGrecka sałatka z fetą i oliwkami z awokado
PrzekąskaPaluszki z halloumi albo kilka kostek sera

Więcej pomysłów znajdziesz w przepisach: sporo z nich jest bez mięsa albo da się je zrobić bez niego, jak szakszuka czy frittata z cukinią. Cały tydzień bez mięsa, z listą zakupów, jest w wegetariańskim jadłospisie keto.

Na co uważać

Składniki, których łatwo zabraknąć

Witamina B12 jest praktycznie tylko w produktach zwierzęcych. Wegetarianin z jajkami i nabiałem zwykle ma jej dość, weganin musi ją suplementować. Żelazo z roślin wchłania się gorzej niż z mięsa. Kwasy omega-3 EPA i DHA są głównie w rybach. Siemię lniane i chia dostarczają ALA, z którego organizm robi ich niewiele. Warto raz na jakiś czas zbadać B12, ferrytynę i morfologię.

Druga rzecz to błonnik. Bez zbóż i strączków łatwo o zaparcia. Pomagają duże porcje warzyw niskoskrobiowych, siemię lniane, chia i dużo wody.

Artykuł ma charakter informacyjny. Jeśli jesteś na diecie wegańskiej albo masz niedobory, jadłospis keto najlepiej ułożyć z dietetykiem.

Najczęstsze pytania

Może, ale to trudne. Bez jajek i nabiału zostają tofu, tempeh, orzechy i nasiona, a strączki trzeba mocno ograniczyć. Taki jadłospis warto ułożyć z dietetykiem, bo łatwo o za mało białka i witaminy B12.

Tyle samo co inni, zwykle 1,2–1,8 g na kilogram masy ciała. Swój cel policzysz w kalkulatorze makro.

W zwykłych porcjach nie. Pół puszki ugotowanej ciecierzycy to około 24 g węglowodanów netto, czyli cały dzienny limit. Tofu ma ich prawie zero.

Źródła

  1. Craig WJ, Mangels AR; American Dietetic Association. Position of the American Dietetic Association: vegetarian diets. Journal of the American Dietetic Association, 2009; 109(7): 1266–1282.
  2. Jarosz M, Rychlik E, Stoś K, Charzewska J (red.). Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie. NIZP-PZH, Warszawa 2020.